Podczas czynności rejestracyjnych w sprawie wygaśnięcia prawa dzierżawy gruntu, zdaniem Oleny Antoniuk, zastępcy szefa Biura ds. Zwalczania Napadów w Ministerstwie Sprawiedliwości, należy zwrócić uwagę na to, że w przypadku zmiany umowy lub jej rozwiązania należy dokonać oceny prawnej warunków umowy dzierżawy, gdyż strony mają prawo przewidzieć, że zgoda na rozwiązanie lub zmianę umowy będzie podlegała notarialnemu potwierdzeniu.

Rozpatrując wnioski o wypowiedzenie prawa dzierżawy gruntu należy wziąć pod uwagę, że umowę dzierżawy gruntu można wypowiedzieć w trzech przypadkach:

– za zgodą stron;

– na mocy postanowienia sądu (na wniosek jednej ze stron);

– jednostronnie (poprzez jednostronne odstąpienie od umowy), jeżeli prawo lub umowa wyraźnie to przewiduje.

W przypadku zgłoszenia do rejestracji państwowej wygaśnięcia prawa najmu, pod kątem stwierdzenia wygaśnięcia tego prawa należy ocenić treść orzeczenia sądu.

Jeśli chodzi o państwową rejestrację wygaśnięcia prawa dzierżawy działki na podstawie jednostronnego oświadczenia jej właściciela, należy przeanalizować warunki umowy.

W szczególności ustalenie, czy ma on prawo do takiej jednostronnej odmowy i mechanizm jej realizacji, aby dowiedzieć się, czy dokumenty złożone do rejestracji państwowej pozwalają na stwierdzenie wygaśnięcia prawa rzeczywistego do nieruchomości.

Przeniesienie własności dzierżawionej działki na inną osobę, a także reorganizacja osoby prawnej – dzierżawcy, nie stanowią podstawy do zmiany warunków lub rozwiązania umowy, chyba że umowa dzierżawy gruntu stanowi inaczej.

Jeżeli umowa przewiduje, że określone okoliczności są podstawą jej rozwiązania, to po zmianie właściciela działki należy wziąć pod uwagę następujące punkty:

• umowa najmu nie wygasa automatycznie;

• nowy właściciel działki, z mocy prawa, nabywa status wynajmującego z prawami i obowiązkami przysługującymi mu na mocy umowy;

• strona umowy, która chce ją rozwiązać, w przypadku braku takiej woli ze strony drugiej strony, ma prawo wystąpić do sądu z odpowiednim żądaniem.

Źródło: Biuro ds. Zwalczania Najazdów Ministerstwa Sprawiedliwości